Vermijd allergenen

Huisstofmijtallergie – Allergenen vermijden

Het is mogelijk om een gezond, allergeenarm huis te creëren zonder dure apparatuur, risicovolle chemicaliën of ingrijpende verbouwingen.

Met enkele aanpassingen in je dagelijkse gewoonten kun je een comfortabele leefomgeving creëren waarin je zo min mogelijk aan allergenen wordt blootgesteld. Zo wordt je huis een plek waar jij of je kind met huisstofmijtallergie zich prettig kan voelen.

Vanuit onze wetenschappelijke achtergrond geven we hieronder praktische uitleg en adviezen.

Allergenen

De belangrijkste allergenen bevinden zich in de uitwerpselen van huisstofmijten.

Van Dermatophagoides pteronyssinus zijn inmiddels negen allergenen bekend, waaronder Der p 1, Der p 2 en Der p 3.

Onder normale omstandigheden in huis zijn deze allergenen behoorlijk stabiel.

Vermijd de allergenen

Huisstofmijten voelen zich thuis in je woning. Je voorziet ze dagelijks van hun favoriete voedsel: dode huidschilfers. Bovendien houden ze van een warme en vochtige omgeving.

Huisstofmijten kunnen niet drinken, maar nemen vocht op uit hun omgeving via hun poten. Daarom gedijen ze bijzonder goed in slaapkamers, waar bedden vocht vasthouden.

Daarom is het belangrijk om je maatregelen vooral op de slaapkamer te richten.

Hoewel de slaapkamer prioriteit heeft, is het verstandig om ook de rest van je woning in de gaten te houden.

Heb je huisstofmijtallergie, dan is het raadzaam om minimaal:

De luchtvochtigheid tijdens de koudere maanden laag te houden.
Voor goede ventilatie in de keuken en badkamer te zorgen.
Vaste vloerbedekking zoveel mogelijk te beperken.
Na te denken of die oude, gestoffeerde bank of fauteuil echt noodzakelijk is.

TOP 10 TIPS – Zo verminder je huisstofmijtallergenen

Houd de luchtvochtigheid in slaapkamers zo laag mogelijk. Streef tijdens de koudere maanden naar een relatieve luchtvochtigheid van 35–50%.
Was beddengoed één keer per week op 60°C en droog het in de wasdroger.
Gebruik een erkende, huisstofmijtwerende matrashoes en kussenhoes. Bij ernstige klachten wordt ook een beschermende dekbedhoes aanbevolen.
Gebruik een wasbare matrasbeschermer.
Overweeg bij allergie om je matras na 6–8 jaar te vervangen. Zonder allergie is dit doorgaans na 8–10 jaar.
Maak je bed na het slapen niet direct op en gebruik geen sprei die het matras afdekt.
Gebruik een bed op poten.
Houd de slaapkamer overdag ongeveer even warm als de rest van de woning en laat binnendeuren op een kier staan voor luchtcirculatie. 's Nachts mag de temperatuur lager zijn.
Vermijd vaste vloerbedekking, vooral in de slaapkamer.
Maak regelmatig schoon en gebruik een stofzuiger met HEPA-filter.

Als deze maatregelen onvoldoende helpen, raadpleeg dan je huisarts om te bespreken welke behandeling het meest geschikt is.

Allergeendichte matrashoezen

org voor fysieke bescherming van matras, dekbed en kussens.
Katoen en niet-geweven microvezel zijn niet geschikt als allergeenbarrière.
Gebruik uitsluitend producten met een CE-markering overeenkomstig de voorschriften voor medische hulpmiddelen, klasse I.
Kies uitsluitend allergeendichte hoezen waarvan de werking gegarandeerd is na minimaal 50 wasbeurten op 60°C.
Gebruik altijd een matrasbeschermer.
Kies indien mogelijk een volledig omsluitende hoes met ritssluiting.

Gebruik:

Matrashoes
Kussenhoes
Dekbedhoes

Laat de hoezen permanent om het beddengoed zitten en verwijder ze ongeveer 4–5 keer per jaar om ze te wassen.

Combineer dit met de juiste beddengoedroutine

Gebruik wasbaar katoenen beddengoed over de allergeendichte beschermlaag.

Dit vermindert slijtage.
Was bij allergie katoenen lakens en kussenslopen wekelijks.
Was allergeendichte hoezen 4–5 keer per jaar.
Was al het beddengoed op 60°C. Dit doodt huisstofmijten.
Vervang katoenen kussenslopen twee keer per week als de gebruiker veel transpireert.
Overweeg bij allergie om het matras iedere 6–8 jaar te vervangen.

Bron: ALK-Abelló

Overweeg om je matras te vervangen

Een nieuw matras kan al na 4 maanden een onacceptabel aantal huisstofmijten bevatten en na één jaar zelfs tot 1 miljoen huisstofmijten.

Fabrikanten adviseren mensen met allergieën om hun matras iedere 6–8 jaar te vervangen, of eerder wanneer de symptomen verergeren.

Het gebruik van allergeendichte hoezen vanaf de eerste dag kan de bruikbare levensduur van het matras aanzienlijk verlengen.

Maak je bed niet direct op

Tijdens het slapen scheidt het menselijk lichaam iedere nacht ongeveer 0,5–1 liter vocht af.

Wanneer je het bed direct opmaakt en het matras met een dekbed of sprei bedekt, blijft het vocht in het matras en beddengoed opgesloten.

Laat het bed daarom na het opstaan openliggen, zodat het matras kan ventileren.

Gebruik een bed op poten

Omdat je lichaam iedere nacht ongeveer 0,5–1 liter vocht afgeeft, is het belangrijk dat je matras goed kan ventileren.

Een matras dat direct op de vloer ligt, kan onvoldoende ventileren. Gebruik daarom een bed op poten, zodat lucht vrij onder en rondom het matras kan circuleren.

Het bewaren van beddengoed in laden of opbergboxen onder het bed kan deze ventilatie belemmeren. Vermijd dit daarom zoveel mogelijk.

Zijn er verschillen tussen matrassen?

Huisstofmijten kunnen zich in alle soorten matrassen ontwikkelen, zelfs in waterbedden, wanneer temperatuur en luchtvochtigheid daarvoor gunstig zijn.

Zorg voor een gezond binnenklimaat

Huisstofmijten en schimmels gedijen bij een hoge luchtvochtigheid. Houd de relatieve luchtvochtigheid onder 40–50%. Huisstofmijten kunnen bij een luchtvochtigheid onder 50% niet goed overleven.
Gebruik een hygrometer om de luchtvochtigheid te meten.
Houd de slaapkamer overdag op ongeveer dezelfde temperatuur als de woonruimtes.
Ventileer minimaal twee keer per dag gedurende 10 minuten, bij voorkeur met de ramen tegenover elkaar open.
Installeer ventilatieroosters in buitenmuren of ramen.
Laat binnendeuren zoveel mogelijk openstaan voor een goede luchtcirculatie.
Zorg voor effectieve mechanische ventilatie in de keuken, badkamer en bijkeuken.
Gebruik een bed op poten, zodat het matras vrij van de vloer staat.
Bedek het bed niet met een sprei. Sla het dekbed terug en laat het matras luchten.

Luchtvochtigheid

Bron: ALK-Abelló

Huisstofmijten zijn bijzonder gevoelig voor vocht en kunnen bij een relatieve luchtvochtigheid onder 50% niet goed overleven.

Mensen geven tijdens hun slaap 0,5–1 liter vocht per nacht af. Daarom is het belangrijk om dit vocht uit de slaapomgeving af te voeren.

Als je slaapkamer koud is, wordt het moeilijker om de luchtvochtigheid te verlagen.

Onthoud: de relatieve luchtvochtigheid daalt wanneer koude lucht wordt opgewarmd. Dit natuurlijke effect kun je benutten door je woning gelijkmatig te verwarmen en goed te ventileren wanneer de buitentemperatuur onder 20°C ligt.

Beschouw je huis als een mens: het moet vrij kunnen ademen, zowel naar binnen als naar buiten.

Ventilatiesystemen met warmteterugwinning zijn ideaal, maar ook met natuurlijke ventilatie kun je veel bereiken.

Over huisstofmijtwerende hoezen

Omdat het moeilijk kan zijn om de luchtvochtigheid in huis voldoende te verlagen, zijn allergeendichte hoezen voor je bed een belangrijke beschermingsmaatregel.

Hoogwaardige, erkende hoezen van dichtgeweven en getest microvezelmateriaal bieden een effectieve barrière tegen huisstofmijtallergenen.

Onderzoek heeft aangetoond dat het gebruik van allergeendichte hoezen kan leiden tot tot 47% minder ziekenhuisopnames als gevolg van huisstofmijtallergie. Na één jaar kan de benodigde dosis inhalatiecorticosteroïden met minimaal 50% worden verminderd.

Veel bedrijven proberen te profiteren van de allergiemarkt. Producten worden vaak aangeprezen als 'allergiehoezen', 'allergievriendelijk' of 'hypoallergeen'.

Veel van deze producten bieden echter onvoldoende bescherming. Hoezen van katoen of bijvoorbeeld niet-geweven polyester blijven NIET allergeendicht tijdens gebruik en na het wassen.

Ze bevatten mogelijk zelf geen allergieveroorzakende stoffen, maar houden allergenen niet noodzakelijk tegen.

Allergeendichte hoezen moeten minimaal de volgende onderdelen beschermen:

De bovenzijde en zijkanten van het matras.
Het hoofdkussen, waar hoofd en bovenlichaam mee in contact komen.
De naden en ritssluiting van het matras.
Het dekbed of de deken.

Verschillende onderzoeken van onafhankelijke instituten wijzen uit dat veel allergeendichte hoezen op de markt belangrijke tekortkomingen hebben.

Zelfs als de stof goed is, wordt vaak over het hoofd gezien dat naden en ritssluitingen belangrijke plaatsen zijn waar allergenen kunnen binnendringen.

Over matrasbeschermers

De meeste huisstofmijten bevinden zich dicht bij het oppervlak van het matras, waar de temperatuur en luchtvochtigheid gunstig zijn.

Verschillende onderzoeken laten zien dat het gebruik van een wasbare matrasbeschermer de blootstelling aan huisstofmijten met maximaal 30% kan verminderen, waarschijnlijk omdat deze op 60°C gewassen kan worden.

Elektrische onderdekens die overdag ingeschakeld blijven, kunnen de concentratie huisstofmijten in het gunstigste geval met 30–50% verminderen.

Lucht AFVOEREN: Verwijder vocht uit de woning door verwarming en goede ventilatie, vooral in slaapkamers. Een luchtverversingsgraad van minder dan 0,2 keer per uur verhoogt het risico op huisstofmijten. Bij meer dan 0,5 luchtwisselingen per uur kunnen huisstofmijten en allergenen aanzienlijk worden verminderd.
Houd binnendeuren open zodat lucht via afzuigsystemen in keuken en badkamer kan circuleren. Gebruik de afzuiging tijdens het koken en douchen.
Lucht TOEVOEREN: Idealiter zijn kamers voorzien van ventilatieroosters in muren of ramen, waardoor frisse buitenlucht binnenkomt zonder tocht te veroorzaken. Zorg daarnaast minimaal twee keer per dag voor dwarsventilatie, maximaal 10 minuten per keer, om afkoeling van muren en andere oppervlakken te voorkomen.
Ongeacht de methode is het verlagen van de luchtvochtigheid op natuurlijke wijze voornamelijk mogelijk tijdens de koudere maanden.
Wanneer de buitentemperatuur boven 20°C ligt, is dit veel moeilijker. In deze perioden zijn allergeendichte hoezen en eventuele voorgeschreven medicijnen extra belangrijk.
Het onderstaande voorbeeld laat zien dat het in Scandinavië van mei tot september moeilijk kan zijn om de luchtvochtigheid binnenshuis te verlagen, omdat de buitentemperatuur vaak boven 15°C ligt. In de rest van het jaar is dit doorgaans beter mogelijk.

Bron: ALK-Abelló

In warmere regio's wordt vaak airconditioning gebruikt. Deze systemen verminderen de hoeveelheid vocht in de lucht doordat water condenseert op de koude onderdelen van de binnenunit.

Dit kan de concentratie allergenen tijdens de zomermaanden verminderen.

Een Deens onderzoek toonde aan dat mechanische ventilatie met warmteterugwinning de absolute luchtvochtigheid aanzienlijk kon verlagen en daardoor het aantal huisstofmijten in matrassen kon verminderen of zelfs volledig kon elimineren.

Toen vergelijkbare onderzoeken werden uitgevoerd in landen met andere bouwstandaarden en minder luchtdichte woningen, zoals het Verenigd Koninkrijk en Zuid-Europese landen, waren de resultaten echter heel anders.

Daarom wordt mechanische ventilatie met warmteterugwinning in deze landen niet als algemene oplossing aanbevolen om huisstofmijten en hun allergenen te verminderen.

Temperatuur (°C)	Relatieve luchtvochtigheid (%)	Overleving / activiteit	Toelichting
−18°C (vriezer)	—	❄️ Dodelijk na 18–24 uur; 48 uur is beter	Doodt huisstofmijten, maar verwijdert de allergenen niet.
10–15°C	Boven 50%	💤 Lage activiteit, langzame groei	Kan overleven, maar plant zich moeilijk voort.
20–25°C	Boven 50%	🌿 Optimale groei en voortplanting	Ideale omstandigheden voor het leggen van eitjes en populatiegroei.
26–30°C	Boven 50%	⚖️ Goede overleving, maar minder activiteit	De groei neemt geleidelijk af naarmate de temperatuur stijgt.
35°C	Boven 50%	⚠️ Stress, lage overlevingskans	De voortplanting stopt en slechts enkele mijten overleven.
Boven 38°C	Boven 50%	☠️ Dodelijk binnen enkele uren	Eitjes en volwassen mijten sterven snel.
55°C of hoger	Boven 50%	💀 Volledige sterfte	Wassen van beddengoed.
Alle temperaturen	Onder 50% RV	🚫 Geen voortplanting	De lucht is te droog, waardoor eitjes en larven uitdrogen.

Uitzondering: Huisstofmijtallergenen zijn onder normale leefomstandigheden behoorlijk stabiel. Nieuw onderzoek kan er echter op wijzen dat het Der p 1-allergeen van Dermatophagoides pteronyssinus nauwelijks wordt beïnvloed door verhitting tot 60°C en dat de allergene activiteit onveranderd blijft na vier jaar opslag bij 5–25°C.

D. pteronyssinus gedijt goed in warme en vochtige klimaten en komt vooral voor in West- en Noord-Europa, waaronder Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Duitsland en Frankrijk.

De soort komt ook voor in kustgebieden en regio's met een hoge luchtvochtigheid, zoals Zuid-Europa (Portugal en Spanje) en delen van het Middellandse Zeegebied.

Vermijd kamerbreed tapijt

Vaste vloerbedekking houdt huisstofmijten en allergenen vast.

Gladde, afwasbare vloeren zijn de beste keuze. Door te stofzuigen kan ongeveer 80% van de mijten van harde vloeren worden verwijderd, tegenover slechts 30% van tapijt.

Kleine, wasbare vloerkleden zijn een geschikt alternatief.

Door kamerbreed tapijt te vermijden, wordt schoonmaken eenvoudiger en neemt het aantal huisstofmijten af. Bij het stofzuigen van een gladde vloer kun je ongeveer 80% van de mijten verwijderen, terwijl dit bij tapijt slechts 30% is.

Op vloeren met kamerbreed tapijt komen bijna vier keer zoveel huisstofmijten voor als op andere vloertypen. Dit kan komen doordat stofzuigen relatief weinig mijten uit tapijt verwijdert en de vochtigheid in tapijt bijzonder gunstig kan zijn voor huisstofmijten.

De concentratie huisstofmijten in matrassen is grotendeels onafhankelijk van het type vloerbedekking.

Huisstofmijtallergenen komen overal in huis voor, vooral in tapijten, meubels, matrassen, kussens, dekbedden, vloerkleden, gordijnen, knuffels, kleding en de vacht van huisdieren. In kleinere hoeveelheden kunnen ze zelfs worden aangetroffen in haar, op de huid en in navelstrengbloed.

Een grootschalig onderzoek in Nieuw-Zeeland liet zien dat de concentratie van Der p 1 in stofmonsters van vloeren, bedden en zitplaatsen in hotels, ziekenhuizen, verzorgingshuizen, scholen, kinderdagverblijven, bioscopen, kerken, skihutten, banken en vliegtuigen aanzienlijk lager was dan in woningen.

Hoewel de concentraties veel lager waren, bleek dat tapijten in openbare ruimtes nog steeds een belangrijke bron van huisstofmijtallergenen vormen. Lagere Der p 1-concentraties bleken bovendien samen te hangen met hoe vaak er wordt schoongemaakt.

Schoonmaken

Zorg voor een goede algemene schoonmaakroutine in huis. Stofzuig je slaapkamer minstens één keer per week en neem regelmatig alle horizontale oppervlakken af met een vochtige doek.

Grondig stofzuigen van matrassen die verder alleen normaal worden schoongemaakt, kan de hoeveelheid allergenen tijdelijk halveren. Daarna is het echter moeilijk om de concentratie nog verder te verlagen.

Stof in je slaapkamer kan allergische reacties veroorzaken, zoals een verstopte neus, ademhalingsproblemen en postnasale drip: het onaangename gevoel van slijm dat achter in de keel naar beneden loopt. Dit kan leiden tot hoesten en voortdurend niezen. Dit zijn natuurlijke manieren waarop je lichaam stof uit de luchtwegen probeert te verwijderen.

Als je in een stoffige kamer slaapt, adem je waarschijnlijk stofdeeltjes in. Wanneer deze deeltjes stoffen bevatten waarvoor je gevoelig bent, kunnen ze een allergische reactie veroorzaken.

In sommige gevallen kunnen huisstofmijtdeeltjes die langs de trilhaartjes in de neus (het natuurlijke neusfilter) komen, de lagere luchtwegen bereiken en bronchitis of, in ernstigere gevallen, astma veroorzaken.

Verwijder stofophopingen

Vermijd kamerbreed tapijt en zware gordijnen die moeilijk te wassen zijn, vooral in slaapkamers.
Tapijten vormen verzamelplaatsen voor stof en huisstofmijten.
Gebruik uitsluitend bedden op poten, zodat het matras vrij van de vloer staat.
Gebruik een stofzuiger met HEPA-filter. Stofzuig vloeren één tot twee keer per week en het matras maandelijks.
Stofzuig regelmatig, minimaal één keer per week.
Houd je woning dagelijks netjes en schoon, zodat stof zich zo min mogelijk ophoopt.

HEPA-filter

Zorg ervoor dat je stofzuiger is uitgerust met een HEPA-filter. Dit betekent dat de lucht die de stofzuiger terug de kamer in blaast, is gefilterd om de meeste microdeeltjes, waaronder allergenen, te verwijderen.

Uit de meeste onderzoeken blijkt dat zelfs bij zeer grondig stofzuigen tot 30% van de verontreinigingen kan achterblijven.

Deeltjes van huisstofmijtuitwerpselen en fragmenten van mijten worden vooral tijdens schoonmaken, stofzuigen en andere activiteiten opgewerveld.

Na ongeveer 20–30 minuten is de concentratie van deze deeltjes in de lucht doorgaans weer relatief laag. Dit is anders dan bij bijvoorbeeld kattenallergenen, die urenlang in de lucht kunnen blijven zweven.

In vochtige toestand hebben de uitwerpseldeeltjes een diameter van 10–40 µm, ongeveer vergelijkbaar met pollen. Wanneer ze opdrogen, kunnen ze uiteenvallen in kleinere deeltjes van slechts 1–4 µm, waardoor ze gemakkelijk in de lucht terechtkomen en ingeademd kunnen worden.

Ongeveer 20% van de huisstofmijtallergenen in de lucht bevindt zich op deeltjes kleiner dan 10 µm. Dit zijn vermoedelijk fragmenten van mijten of hun uitwerpselen, die zowel de grotere als de kleinere luchtwegen gemakkelijk kunnen bereiken.

Daarom wordt sterk aangeraden om tijdens en direct na het stofzuigen goed te ventileren. Dit kan eenvoudig worden gecombineerd met de dagelijkse ventilatieroutine.

Tapijtreiniging

Het is een misvatting dat chemische of droge tapijtreiniging al het stof en alle allergenen verwijdert.

Hoewel deze reinigingsmiddelen oppervlakteactieve stoffen bevatten die vuil losmaken, kunnen deze stoffen ook de beschermende slijmvliezen in de neus, keel en longen aantasten. Hierdoor kan de weerstand tegen allergenen verminderen.

Zelfs na professionele tapijtreiniging kan tot 15% van het vuil achterblijven.

Recente berichten

4 februari 2026